براساس تازهترین آمار پلیس، حدود ۶ درصد جانباختگان حوادث رانندگی کشور، کودکان یک تا ۱۰ سال و ۱۸ درصد نیز نوجوانان ۱۰ تا ۲۰ سال هستند؛ یعنی در مجموع حدود ۲۴ درصد قربانیان این حوادث را گروه سنی یک تا ۲۰ سال تشکیل میدهند.
توانایی حفظ جمعیت فعلی را هم نداریم!
آماری که دوشنبه همین هفته، علیاصغر زارع، معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور فراجا به استناد دادههای کارشناسان پلیس راهور به آن اشاره کرده، از آسیبی جدی حکایت دارد که سرمایه بالقوه انسانی و آینده کشور را تهدید میکند؛ آن هم در سالهایی که بخشی از بودجه کشور را وسواسگونه برای اجرای قانون جوانی جمعیت، حمایت از خانواده و افزایش نرخ تولد، تشویق به فرزندآوری و تقویت بنیان خانواده هزینه میکنیم.
فاطمه گرامی، پژوهشگر و استاد جامعهشناسی میگوید: تشویق به فرزندآوری تنها پرداخت وام نیست. تا زمانی که شرایط حاکم بر جامعه مناسب نباشد، این پولپاشیها بیثمر است و هیچ نتیجهای در پی ندارد.
وقتی تصادفات کاهش یابد، مرگ کودکان کمتر خواهد بود. این موضوع بهطور مستقیم بر میزان بقای نسل و امید به زندگی تأثیر دارد. از سوی دیگر، خانوادهها کمتر نگران فرستادن کودکان به مدرسه یا فعالیت خارج خانه خواهند بود که بر مشارکت اجتماعی و تحصیلی تأثیر دارد. هر فوت یا آسیب جدی کودکان هزینه اقتصادی بزرگی دارد؛ درمان، مراقبت، بار روانی و کاهش عمر کودک بدون فرصتهای آموزشی و کاری. در نتیجه اگر مرگ کودکان کاهش یابد، نسبت افراد جوان به جمعیت بزرگسال بهبود مییابد، بار سالمندی کمتر شده و منابع انسانی آینده قویتر خواهند بود.
چرا آمار مرگومیر کودکان در تصادفات بالاست؟
آمارهای رسمی میگوید مرگومیر کودکان در حوادث رانندگی در ایران سه برابر میانگین جهانی است.به قول احمد کرمی اسد، رئیس پلیس راه راهور فراجا تمام این کودکانی که هر سال بر اثر حوادث ترافیکی فوت میکنند، هیچ نقشی در وقوع حادثه ندارند؛ آنها همگی سرنشین وسیله نقلیه هستند؛ چه موتورسیکلت و چه خودرو. این کودکان دقیقاً بیگناهترین و مظلومترین کشتهشدگان حوادث جادهای هستند، زیرا هیچ نقشی در هدایت وسیله و هیچ اختیاری در پیشگیری از حادثه ندارند. آنها صرفاً سرنشین یک وسیله نقلیه هستند و به خاطر تخلف راننده خودرویی که در آن هستند یا راننده خودرو مقابل، به کام مرگ میروند.
آماری که از شمار مرگومیر کودکان در تصادفات رانندگی در ایران گزارش میشود در مقایسه با کشورهایی مانند ترکیه و اروپا فاصله بسیار زیادی دارد؛ برای مثال میانگین مرگومیر کودکان زیر ۱۵سال در ترکیه نزدیک به ۵/۷ درصد است. در کشورهای اروپایی نیز این آمار برای کودکان زیر ۱۴ سال نزدیک به ۸/۶درصد گزارش شده است.
در کشورهایی مثل سوئد، اسپانیا و ایتالیا این نرخها به دلیل اجرای درست قوانین و فراهم کردن زیرساختهای مناسب به عددی بین ۵/۳ تا ۵درصد در یکمیلیون کودک رسیده است.
حسن مهدوی، کارشناس ایمنی اظهار میکند: کشورهای اروپایی قوانین سختتر ایمنی کودکان، زیرساختهای ایمنتر، کیفیت بالاتر خودروها و اجرای بهتر قانون مثل استفاده از کمربند، صندلی کودک و محدودیت سرعت دارند که موجب شده آمار مرگ کودکان بسیار پایینتر باشد.
در بسیاری از کشورهای اروپایی و حتی همین کشورهای خاورمیانه استفاده از صندلی کودک الزامی است اما این قانون در کشور ما اجرا نمیشود.
چه باید کرد؟
سرهنگ علیاصغر زارع، معاون اجتماعی پلیس راهور با تأکید بر نقش تعیینکننده والدین در حفظ جان فرزندان، بیان میکند: بخش قابل توجهی از تلفات کودکان در حوادث رانندگی، ناشی از استفاده نکردن از صندلی ایمنی کودک در خودرو است، همچنین در سنینی که قد و شرایط جسمی فرزندان امکان استفاده صحیح از کمربند ایمنی را فراهم میکند، بیتوجهی به بستن کمربند ایمنی یکی از عوامل اصلی تشدید آسیبها و افزایش تلفات به شمار میرود.
رئیس اداره تصادفات پلیس راهور تهران بزرگ هم به نقش والدین در حفظ ایمنی فرزندان اشاره و اظهار میکند: کودکان و نوجوانان در بیشتر موارد، تصمیمگیرنده نیستند و بیاحتیاطی یا سهلانگاری والدین میتواند منجر به بروز حوادث ناگوار شود.
سرهنگ رابعه جوانبخت با تأکید بر اینکه ۵۸درصد فوتشدگان این گروه سنی، موتورسواران بدون گواهینامه رانندگی و زیر سن قانونی بودهاند، ادامه میدهد: استفاده از موتورسیکلت توسط افراد بدون صلاحیت قانونی، یکی از عوامل اصلی در بروز تصادفات منجر به فوت در میان نوجوانان است.
۲۴ درصد تصادفات عابران پیاده هم مربوط به کودکان و نوجوانان است. در این موارد، رفتارهای ناگهانی مثل دویدن یا پریدن کودک در معابر، دلیل اصلی وقوع حادثه بوده است.
۱۸ درصد کودکان فوتشده هم سرنشین خودروهایی بودهاند که والدین آنها اصول ایمنی را رعایت نکردهاند. نشاندن کودک در صندلی جلو بدون استفاده از صندلی ایمنی مخصوص، یا در آغوش گرفتن کودک هنگام رانندگی، خطر جراحت یا فوت را در زمان ترمز ناگهانی بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
کودکان زیر ۱۲ سال یا کودکان با قد کمتر از ۱۳۵ سانت باید از صندلی کودک استفاده کنند، زیرا بستن کمربند ایمنی نمیتواند بدن آنها را بهطور کامل روی صندلی نگه دارد.
وی با تأکید بر ممنوعیت استفاده از موتورسیکلت توسط افراد زیر سن قانونی، درباره پیامدهای ناگوار این اقدام هشدار میدهد و از والدین میخواهد با رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی و ارتقای سطح آگاهی خود و فرزندانشان درزمینه خطرات احتمالی، در حفظ جان عزیزانشان با اهتمام و توجه کافی عمل کنند.
سرعتگیر فرهنگ و آموزش
از میان دستگاهها و سازمانهایی همچون وزارت راه و شهرسازی، وزارت صمت، وزارت بهداشت و اورژانس، پلیس راهور و خودروسازان که نقشی مؤثر در پیشگیری و کاهش حوادث رانندگی ایفا میکنند، نقش سازمانهای فرهنگی و آموزشی و بهویژه آموزش و پرورش در ارتقای فرهنگ رانندگی و آموزش ایمنی از سنین کودکی از اهمیت قابل ملاحظهای برخوردار است.
سردار سید تیمور حسینی، رئیس پلیس سابق راهور فراجا میگوید: اگر پلیس به تنهایی مسئولیت حفاظت از کودکان را به دوش بکشد، نتیجه مناسبی حاصل نخواهد شد. والدین، رانندگان و عابران پیاده باید با دقت و هوشیاری کامل عمل کرده و از جان خود و کودکان محافظت کنند.
برای موفقیت در کاهش تصادفات و حفظ نظم شهری، همکاری دستگاههای مختلف، ازجمله وزارت آموزش و پرورش، شهرداریها و سازمان راهداری و حملونقل جادهای ضروری است. کارشناسان پلیس راهور با دانشآموزان بهصورت چهرهبهچهره جلسه آموزشی دارند و مفاهیم ایمنی را با زبان ساده منتقل میکنند.
وی میافزاید: آموزش ایمنی باید از مهدکودک و پیشدبستانی آغاز شود و تا دانشگاه ادامه یابد تا کودکان و نوجوانان مفاهیم ایمنی را ملکه ذهن خود کنند. این اقدامات، همراه با حضور میدانی مأموران، همکاری والدین و دستگاههای مرتبط، نقش کلیدی در کاهش حوادث و تصادفات دارد. امیدواریم با تمهیدات ویژه پلیس، پوشش میدانی، آموزش مستمر و همکاری همه دستگاهها و والدین، سال تحصیلی جدید با امنیت، نظم و آرامش برای همه دانشآموزان و شهروندان آغاز شود.
سرهنگ زارع، معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور فراجا هم با بیان اینکه خانواده نخستین و مهمترین نهاد آموزشی در حوزه رفتارهای اجتماعی است، عنوان میکند: فرهنگ رانندگی و احترام به قانون، از درون خانواده شکل میگیرد و والدین نقش تعیینکنندهای در تربیت فرزندان قانونمدار دارند.
اصول اولیه تردد ایمن، رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی و نحوه صحیح استفاده از معابر شهری، ازجمله موضوعاتی است که باید از سنین پایین و در محیط خانواده به فرزندان آموزش داده شود.
وی میافزاید: آشنایی کودکان و نوجوانان با نحوه استفاده صحیح از پلهای عابرپیاده، زیرگذرها، خطکشیهای عابرپیاده و محلهای مجاز عبور از خیابان، بخشی از آموزشهای مهمی است که خانوادهها باید به آن توجه ویژه داشته باشند تا فرزندان برای حضور ایمن و مسئولانه در جامعه آماده شوند.
چند توصیه و نکته ایمنی برای خانوادهها
سرهنگ رابعه جوانبخت، رئیس اداره تصادفات پلیس راهور تهران بزرگ:
- پدرانی را میبینیم که هنگام رانندگی، کودکان خود را روی پاهایشان نشانده و مبادرت به رانندگی میکنند. این اقدام هنگام وقوع تصادف، آسیبدیدگیها را چند برابر میکند؛ چراکه فرمان به قفسهسینه بچه خورده و وی را بهشدت مصدوم میکند.
-کودکان نباید بهدلیل جثه نحیف خود از سانروف بیرون بیایند، چون با کوچکترین ترمز ناگهانی، به جلو پرتاب شده یا حتی ممکن است جلو خودرو به زمین افتاده و خودرو از روی آنها رد شود.
سانروف برای تفریح کودکان نیست؛ بنابراین والدین باید با مسئولیت بیشتری رفتار کنند و نباید به بچهها اجازه دهند از سانروف استفاده کنند.
- هروقت میخواهیم در پارکینگها سوار خودرو شویم، یادمان باشد اطراف خودرو را بازرسی کنیم.
در یک سانحه، مادری که راننده خودرو بود، هنگام حرکت، فرزندش را ندانسته و بهدلیل نبود دید کافی زیر گرفته بود. قد بچهها کوتاه است، پس ممکن است هنگام بازی، اطراف خودرو پنهان شوند و ما هم آنها را نبینیم، چون تسلط کافی بر اطراف خودرو نداریم و نمیدانیم آیا کودکی آنجا هست یا خیر.
اگر بچهای در اطراف خودرو باشد، میتوانید با زدن چند بوق او را هوشیار کنید تا دیگر شاهد این اتفاقات دردناک نباشیم.
سرهنگ ابوالفضل موسویپور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ:
- والدین با نظارت بر رفتار فرزندان خود و قرار ندادن وسایل نقلیهای چون موتورسیکلت در اختیار آنان، از وقوع تصادفات دلخراش جلوگیری کنند. سن نوجوانان زیر ۲۰ سال، خود گواه عدم مهارت لازم در رانندگی و کنترل وسایل نقلیه توسط آنان است، هر چند والدین هنگام رانندگی و آموزش در کنار آنان باشند اما حادثه خبر نمیکند و تنها یک برهم خوردن تعادل یا یک ترمز ناگهانی، موجب واژگونی موتورسیکلت شده و حوادث جبرانناپذیر بعدی را در پی خواهد داشت.
- والدین هنگام تردد در معابر، دست کودکان خود را رها نکنند و مراقب تردد آنها باشند و همیشه از پیادهروها برای حرکت استفاده کنند.
- رانندگان هنگام تردد در سطح معابر توجه کافی و لازم را به جلو داشته باشند و در مواجهه با عابران پیاده بهویژه پیش از رسیدن به خطکشی عابر، توقف کامل کرده و اجازه تردد را ابتدا به عابران پیاده بدهند و سپس حرکت کنند.
نظر شما